Trzecia mowa: Trzymaj się Boga

3

1 Synu mój, nie zapomnij mego pouczenia,

twe serce niech strzeże nakazów.

2 Bo wiele dni i lat życia

i pełnię ci szczęścia przyniosą.

3 Niech miłość i wierność cię nie opuszczą,

przymocuj je sobie do szyi,

na tablicy serca je wypisz 3 ,3  Por. Pwt 6 ,8n .,

4 a znajdziesz uznanie i łaskę

w oczach Boga i ludzi.

5 Z całego serca Panu zaufaj,

nie polegaj na swoim rozsądku.

6 Poznawaj Go na każdej swej drodze,

a On twe ścieżki wyrówna.

7 Nie bądź mądry we własnych oczach 3 ,7  Por. Rz 12 ,16 ; Jk 3 ,1 .,

Pana się bój, zła unikaj.

8 To ciału zapewni zdrowie,

a odświeżenie twym kościom.

9 Czcij Pana [darami] twego mienia

i pierwocinami całego dochodu,

10 a twoje spichlerze napełnią się zbożem

i z tłoczni moszcz się przeleje.

11 Karceniem Pana nie gardź, synu,

nie odrzucaj ze wstrętem strofowań 3 ,11  Nieszczęścia często oczyszczają, przygotowując do ściślejszego połączenia z Bogiem; por. Hi rozdz. 1 –2 ; 33 ,16 -30 ; 42 ,7 -17 ..

12 Pan bowiem karci, kogo miłuje,

jak ojciec syna, którego lubi 3 ,12  Por. Hbr 2 ,5 -11 ; Ap 3 ,19 ..

Wartość mądrości

13 Szczęśliwy, kto mądrość osiągnął,

mąż, który nabył roztropności.

14 Bo lepiej ją posiąść niż srebro,

ją raczej nabyć niż złoto.

15 Cenniejsza ona niż perły,

nie równe jej żadne klejnoty.

16 Dni długie są w jej prawicy,

w lewicy – bogactwo, pomyślność.

17 Jej drogi^s drogami miłymi,

wszystkie jej ścieżki to pokój.

18 To drzewo życia 3 ,18  Obraz długowieczności; por. 11 ,30 ; 13 ,12 ; Rdz 2 ,9 ; 3 ,22 . dla tych, co jej strzegą,

kto się jej trzyma – szczęśliwy.

19 Pan umocnił ziemię mądrością,

niebiosa roztropnością utwierdził.

20 Dzięki Jego wiedzy wytrysły odmęty 3 ,20  Tzn. ocean podziemny; zob. przyp. do Hi 26 ,8 .,

a rosę spuszczają obłoki.

Czwarta mowa: Współżycie z ludźmi

Rozwaga i jej skutki

21 Rozwagi i przezorności strzeż, mój synu,

niech ci one z oczu nie schodzą 3 ,21  Stychy wiersza zostały w przekładzie przestawione.,

22 a życiem twej duszy się staną,

wdzięczną ozdobą dla twej szyi.

23 Drogą swą pójdziesz bezpiecznie,

bo twoja noga się nie potknie.

24 Gdy spoczniesz, nie zaznasz trwogi,

zaśniesz, a sen twój będzie przyjemny.

25 Nie bój się nagłego zagrożenia

ni klęski, jaką szykują występni.

26 Bo Pan będzie u twego boku,

uchroni twą nogę od sidła.

Miłość bliźniego

27 Nie odmawiaj dobra uprawnionemu 3 ,27  Dosł.: „jego właścicielowi”; LXX: „potrzebującemu”.,

gdy masz możliwość działania.

28 Nie mów bliźniemu 3 ,28  Mowa o sądzie.: «Idź i wróć,

dam jutro», gdy możesz dać zaraz.

29 Nie spiskuj przeciw bliźniemu,

jeśli mieszka obok ciebie beztrosko.

30 Nie sprzeczaj się z nikim niesłusznie,

jeśli ci zła nie wyrządził.

31 Nie zazdrość gwałtownikowi,

nie skłaniaj się ku jego drogom.

Zdaj się na wolę Bożą

32 Bo Pan się brzydzi przewrotnym,

a z wiernymi obcuje przyjaźnie.

33 Przekleństwo Pana na domu bezbożnych,

On błogosławi mieszkanie prawych.

34 On się naśmiewa z szyderców,

a pokornym udziela swej łaski.

35 Mądrzy dostąpią chwały,

udziałem głupich jest hańba.