Niebezpieczne kontakty i dążenia

23

1 Gdy z możnym do stołu zasiądziesz,

pilnie uważaj, co masz przed sobą;

2 nóż sobie przyłóż do gardła 23 ,2  Tzn. bądź powściągliwy.,

jeżeli jesteś żarłokiem.

3 Nie pożądaj jego przysmaków,

bo to jest pokarm zwodniczy.

4 O bogactwo się nie ubiegaj,

nie odstępuj od swojej rozwagi;

5 gdy utkwisz w nim wzrok, nie ma go,

bo skrzydła sobie przyprawiło,

jak orzeł, co odlatuje ku niebu.

6 Z człowiekiem chciwym nie ucztuj,

nie pożądaj jego przysmaków;

7 jak ktoś, kto przelicza w duszy,

tak samo i on [postępuje].

«Jedz i pij!», mówi do ciebie,

a w sercu nie jest ci życzliwy.

8 Zwrócisz spożyty kąsek,

słów miłych użyjesz na próżno.

9 Nie mów do uszu niemądrego,

bo wzgardzi rozsądkiem twej mowy.

10 Nie przesuwaj pradawnej 23 ,10  Inni wg wzoru egipskiego popr.: „wdowy”. miedzy,

na pole sierot nie wkraczaj,

11 bo mocny jest ich Obrońca,

przeciw tobie ich sprawę obróci.

Gotowość poddania się wychowaniu

12 Nakłoń swe serce do karności,

do mądrych słów – swoje ucho.

13 Karcenia chłopcu nie żałuj,

gdy rózgą uderzysz, nie umrze.

14 Ty go rózgą uderzysz,

a od Szeolu^s zachowasz jego duszę.

15 Synu, gdy mądre twe serce,

także moje serce się cieszy

16 i moje nerki^s także się weselą,

gdy usta twe mówią, co prawe.

17 Niech twe serce nie zazdrości grzesznikom,

cały dzień [trwa] w bojaźni Pańskiej.

18 Bo z pewnością przyszłość istnieje 23 ,18  Inni: „jeżeli jest przyszłość”. Może mieć ona znaczenie doczesne lub eschatologiczne.,

nie zawiedzie cię twoja nadzieja.

19 Słuchaj, mój synu, bądź mądry,

prostą drogą prowadź swe serce;

20 nie bądź z tych, co upijają się winem

lub obżerają się mięsem.

21 Bo pijak i żarłok są w nędzy,

ospałość chodzi w łachmanach.

Posłuszeństwo rodzicom

22 Słuchaj ojca, który cię zrodził,

i nie gardź swą matką, bo jest staruszką.

23 Nie sprzedawaj – nabywaj prawdę,

mądrość, karność i rozwagę.

24 Raduje się ojciec sprawiedliwego,

kto zrodził mądrego, się cieszy.

25 Weseli się twój ojciec i matka,

twa rodzicielka będzie szczęśliwa.

Mądrość ustrzeże przed rozpustą

26 Synu, daj mi serce swoje,

niech twe oczy miłują moje drogi^s,

27 bo nierządnica jest dołem głębokim,

a ciasną studnią jest obca kobieta 23 ,27  LXX: „cudza żona”, co inni wolą; por. 2 ,16 ; 5 ,3 -14 .20 ; 6 ,24 -35 ; 7 ,1 -27 ; 22 ,14 ..

28 Czatuje jakby rozbójnik,

mnoży niewiernych wśród ludzi.

Satyra na pijaństwo

29 U kogo «Ach», u kogo «Biada»,

u kogo swary, u kogo żale,

u kogo rany bez powodu,

u kogo oczy są mętne?

30 U przesiadujących przy winie,

u chodzących próbować mieszanego wina.

31 Nie patrz na wino, jak się czerwieni,

jak pięknie błyszczy w kielichu,

jak łatwo płynie [do gardła],

32 bo w końcu ukąsi niby wąż,

jak żmija jad swój wypuści,

33 twoje oczy dostrzegą rzeczy dziwne,

a serce twe brednie wypowie.

34 Zdajesz się spać na dnie morza

lub spoczywać na szczycie masztu 23 ,34  Inni tłum.: „na szczycie góry” lub „u steru”..

35 «Obili mnie, nic nie czułem,

chłostali, nie wiedziałem.

Kiedy się zbudzę,

jeszcze nadal o nie poproszę».