Demetriusz II w niewoli

14

1 W roku sto siedemdziesiątym drugim 14 ,1  Wiosną 139  r. przed Chr. król Demetriusz zebrał swoje wojska i udał się do Medii w tym celu, aby zdobyć sobie pomoc na wojnę przeciwko Tryfonowi. 2 Gdy Arsakes 14 ,2  Stały tytuł króla Partów; tu chodzi o Mitrydatesa I., król Persji i Medii, dowiedział się, że Demetriusz wszedł na jego ziemie, posłał jednego ze swych dowódców z poleceniem, aby go pochwycił żywcem. 3 Ten zaś poszedł, pokonał wojsko Demetriusza, jego samego pochwycił i przyprowadził do Arsakesa, a ten wtrącił go do więzienia.

Pieśń ku czci Szymona 14,4-15 Hymn poprzedza opis działalności Szymona, podobnie jak Judy Machabeusza w 3,1-9.

4 Za dni Szymona w kraju panował pokój.

Starał się on dla swojego narodu o to, co dobre.

Władanie jego im się podobało,

a także chwała jego – po wszystkie dni.

5 Dopełniając swej chwały, zdobył Jafę na port

i zapewnił dostęp do wysp zamorskich 14 ,5  Tj. krajów śródziemnomorskich.,

6 rozszerzył granice swojego narodu

i objął władzę nad krajem.

7 Zebrał wielką liczbę jeńców,

opanował Gezer, Bet-Sur i zamek,

usunął z niego nieczystości 14 ,7  Zob. przyp. do 13 ,48 .50 .,

a nie było takiego, kto by mu się sprzeciwił.

8 W pokoju uprawiano swą ziemię,

a ziemia wydawała plony,

drzewa zaś na polu – owoce.

9 Starcy siedzieli na ulicach,

wszyscy opowiadali o szczęściu,

młodzieńcy zaś przywdziewali wspaniałe szaty i wojenne zbroje.

10 Miastom dostarczał żywności

i zaopatrzył je w środki obronne,

tak iż jego imię pełne chwały

było wspominane aż na krańcach ziemi.

11 Krajowi zapewnił pokój,

a Izrael cieszył się bardzo i radował.

12 Każdy zasiadł w cieniu swoich winorośli i figowca 14 ,12  Biblijny obraz pokoju i dobrobytu; por. 1  Krl 5 ,5 ; 2  Krl 18 ,31 .,

i nie było takiego, kto by ich strachem napełniał.

13 Zniknął z kraju ich nieprzyjaciel,

a królowie 14 ,13  Syryjscy. w owych dniach zostali pobici.

14 On był podporą dla wszystkich słabych ze swojego ludu,

pełen gorliwości o Prawo^s

usunął wszystkich bezbożnych i złych;

15 podniósł chwałę świątyni

i pomnożył świątynne naczynia.

Przymierze z Rzymem i Spartą

16 Gdy w Rzymie, a nawet w Sparcie dowiedziano się, że Jonatan umarł, zasmucono się bardzo. 17 Gdy jednak dowiedzieli się, że na jego miejsce arcykapłanem został jego brat, Szymon, i że on rządzi krajem i miastami, które są w nim zbudowane, 18 napisali do niego na tablicach z brązu, że chcą z nim odnowić tę przyjaźń i to przymierze wojskowe, które zostało zawarte z jego braćmi: Judą i Jonatanem. 19 Odczytane one zostały wobec zgromadzenia w Jerozolimie.

20 A oto odpis listu, który przysłali Spartanie: «Władcy Spartan razem z miastem arcykapłanowi Szymonowi, starszyźnie, kapłanom i pozostałemu ludowi żydowskiemu, swoim braciom – pozdrowienie. 21 Posłowie, którzy zostali wysłani do naszego ludu, opowiedzieli nam o waszej chwale i czci. Ucieszyliśmy się więc z ich przybycia. 22 To, co oni powiedzieli, tak zapisaliśmy w uchwałach ludu: Posłowie żydowscy, Numeniusz, syn Antiocha, i Antypater, syn Jazona, przybyli do nas, aby odnowić zawartą z nami przyjaźń. 23 Lud zaś postanowił, że należy przyjąć posłów uroczyście, a odpis tego, co powiedzą, umieścić w księgach przeznaczonych dla ludu, aby lud Spartiatów zachował pamięć o nich. Odpis tego zrobiono dla arcykapłana Szymona». 24 Potem Szymon wysłał do Rzymu Numeniusza z wielką złotą tarczą wagi tysiąca min^s, aby utrwalić z nimi przymierze 14 ,24  Inni umieszczają ten wiersz po w. 15 ..

Dokument ku czci Szymona

25 Gdy lud usłyszał o tych sprawach, powiedział: «W jaki sposób odwdzięczymy się Szymonowi i jego synom? 26 On sam się ostał mocny 14 ,26  Dosł.: „umocnił”, co inni wolą, dodając „nas”., a także jego bracia i dom jego ojca. Wrogów wypędził spośród Izraela i zapewnił mu wolność». Spisali więc to na tablicach z brązu i umieścili na stelach^s na górze Syjon^s.

27 A oto odpis dokumentu: «Dnia osiemnastego miesiąca Elul 14 ,27  „Elul” – sierpień/wrzesień; „w trzecim roku” – 140  r. przed Chr.; „zwierzchnika” – gr. wyraz, transliteracja hebr., jest niezrozumiały, znaczy może „książę ludu Bożego”; inni tłum.: „na dziedzińcu ludu Bożego”., w roku sto siedemdziesiątym drugim, w trzecim roku wielkiego arcykapłana Szymona, zwierzchnika ludu Bożego, 28 na wielkim zgromadzeniu kapłanów, ludu, zwierzchników narodu i starszyzny kraju podano nam do wiadomości 14 ,28  Tekst skażony; dosł.: „oznajmił”; inni popr.: „zostało postanowione”.: 29 W wielu walkach, które nawiedzały kraj, Szymon, syn Matatiasza, kapłan z synów Joariba, oraz jego bracia narażali się na niebezpieczeństwo i stawiali opór wrogom swojego narodu, aby w poszanowaniu były świętości jego i Prawo^s. W ten sposób wiele chwały przyczynili swojemu narodowi. 30 Jonatan zgromadził swój naród, został arcykapłanem, aż został przyłączony do swoich przodków 14 ,30  Mowa o śmierci; por. Rdz 25 ,8 .. 31 Gdy ich wrogowie chcieli wkroczyć do ich kraju, żeby go zniszczyć i wyciągnąć ręce po jego świętości, 32 wtedy przeciwstawił się Szymon i walczył w obronie swojego ludu, a nawet wydał dużą część swojego majątku, aby uzbroić żołnierzy należących do wojska swego narodu i żeby im żołd wypłacić. 33 Obwarował on judzkie miasta, a także Bet-Sur, które leży na granicach Judei, gdzie poprzednio była broń nieprzyjaciół. Umieścił tam załogę z żydowskich żołnierzy. 34 Obwarował również Jafę, która leży nad morzem, a także Gezer leżące na granicach Azotu. Poprzednio mieszkali tam nieprzyjaciele, ale on osiedlił w nim Żydów i dał im wszystko, co było im potrzebne do podniesienia ich dobrobytu. 35 Lud widział wiarę Szymona i chwałę, której chciał przysporzyć swojemu narodowi, ustanowili go więc swoim władcą i arcykapłanem w nagrodę za to wszystko, czego dokonał, za sprawiedliwość, za wiarę, której strzegł w swoim narodzie. Wszelkim bowiem sposobem zabiegał o to, żeby lud swój wywyższyć. 36 Za jego dni i jego rękami udało się wypędzić pogan z ich kraju i tych, którzy przebywali w Mieście Dawidowym, w Jeruzalem. Wybudowali oni bowiem sobie zamek, a z niego robili wypady, świątynię dokoła bezcześcili, a przez to bardzo uwłaczali [jej] świętości. 37 Osadził w nim żydowskich żołnierzy i obwarował go jeszcze ze względu na bezpieczeństwo kraju i miasta. Podwyższył też mury Jeruzalem. 38 A król Demetriusz potwierdził mu stanowisko arcykapłana, 39 mianował go jednym ze swoich przyjaciół 14 ,39  Zob. przyp. do 2 ,18 . i uczcił go wielkimi zaszczytami. 40 Dowiedział się bowiem, że Rzymianie nazywają Żydów przyjaciółmi, sprzymierzeńcami i braćmi i że posłów Szymona przyjęli z honorami, 41 że Żydzi i kapłani postanowili, iż Szymon będzie ich władcą i arcykapłanem na stałe, aż powstanie wiarogodny prorok, 42 że będzie ich wodzem; że on będzie się troszczył o świątynię i wyznaczał urzędników czuwających nad ich robotami publicznymi, nad krajem, wojskiem i warowniami; 43 że będzie się troszczył o świętych^s 14 ,43  Mowa o całym narodzie lub o obsługujących świątynię.; że wszyscy mu będą posłuszni; że w jego imieniu będą spisywane w kraju wszystkie umowy i że będzie się ubierał w purpurę i złoto. 44 Nikomu spośród ludu ani spomiędzy kapłanów nie wolno odmówić znaczenia żadnemu z tych przepisów ani przeciwstawić się temu, co on powie. Bez jego pozwolenia nie wolno zwoływać zgromadzenia w obrębie kraju, ubierać się w purpurę ani nosić złotej sprzączki. 45 Każdy, kto uczyni coś przeciwko temu rozporządzeniu lub odmówi znaczenia któremuś z tych przepisów, zasłuży na karę».

46 Cały lud uznał za słuszne pozwolić Szymonowi na postępowanie zgodne z tym, co zostało wyżej powiedziane. 47 Szymon zaś zgodził się i wyraził swoją gotowość pełnienia czynności arcykapłana, wodza i etnarchy 14 ,47  Stanowisko wyższe od wodza, niższe od króla. Żydów i kapłanów oraz stania na czele wszystkich.

48 Postanowiono też dokument ten wyryć na tablicach z brązu i umieścić na świątynnym murze na widocznym miejscu. 49 Odpis zaś tych uchwał polecili złożyć w skarbcu do rozporządzenia Szymona i jego synów.